Parole, dat is Italiaans voor woorden. Wij vinden Parole een goed passende titel voor onze updates. Daarom dus: Parole !

Salve (hallo)!

Het eerste kwartaal van 2026 ligt alweer achter ons, dus tijd om je weer op de hoogte te brengen van al onze belevenissen in de afgelopen maanden. 

Natuurlijk om mee te beginnen: de verbouwingsaanvraag!

Vlak voor Kerst ontvangen we van onze ingenieur plattegronden en gevelaanzichten van hoe onze boerderij er na de verbouwing uit zal komen te zien. In Parole 18 hebben we je daar wat van laten zien. Het is nu onze beurt om alles goed te bekijken en door te spreken. Dat levert nog een aantal aanpassingen (lees: verbeteringen) op die onze ingenieur dan weer verwerkt. Het belangrijkste is wel dat we blij zijn met zijn plannen, hij heeft niet alleen goed rekening met onze wensen maar ook met de van toepassing zijnde normen, zoals bijvoorbeeld daglichttoetreding.

Vergezeld van allerlei begeleidende documenten stuurt de ingenieur eind januari alle tekeningen digitaal naar de Soprintendenza van de Regio Sicilië. Nog even ter verduidelijking: de Soprintendenza is een overheidsorgaan dat in ons geval de plannen beoordeelt vanwege het landschappelijk aanzicht en het archeologische gebied waarin wij wonen. We weten dat we bijvoorbeeld niet met een graafmachine in de grond mogen graven zonder dat daar iemand van de Soprintendenza bij aanwezig is. 

In de loop van februari informeert de ingenieur naar de stand van zaken bij de Soprintendenza. Het antwoord is dat er een achterstand is in het beoordelen van (ver)bouwplannen, we moeten nog even geduld hebben. Ach, het woord pazienza (geduld) kennen we inmiddels zo goed…

In de loop van februari informeert de ingenieur naar de stand van zaken bij de Soprintendenza. Het antwoord is dat er een achterstand is in het beoordelen van (ver)bouwplannen, we moeten nog even geduld hebben. Ach, het woord pazienza (geduld) kennen we inmiddels zo goed…

Het is de derde week van maart als de Soprintendenza zegt dat ze aanvullende informatie nodig hebben om een besluit over onze plannen te kunnen en willen nemen. Er is nog geen toestemming dus, maar de positieve kant is dat het ook geen directe afwijzing is. Zodra de Soprintendenza goedkeuring geeft, zullen de plannen nog goedkeuring moeten krijgen van onder andere de gemeente.

Toegegeven, alles neemt veel meer tijd in beslag dan we dachten en ook hoopten. Maar het is nu eenmaal zoals het is. En toch, op z’n Cruyffiaans: ‘Elk nadeel heb z’n voordeel’ (of was de uitspraak toch van Willem van Hanegem?), omdat alles langer duurt zijn we zijn namelijk anders over bepaalde zaken met betrekking tot de verbouwplannen gaan denken. Bijvoorbeeld: hoe het zonlicht valt in de diverse jaargetijden, wat betekent dat voor schaduwplekken? Een ander inzicht is de noodzaak van echt voldoende grote opvangmogelijkheden voor het hergebruik van regenwater. Ook al is het in de zomer maandenlang droog, deze winter heeft het diverse keren echt flink geregend en dan is het zonde om te zien dat er zoveel water verloren gaat en niet in ons ondergrondse reservoir terecht komt.

Winter 2026

Tot half december regent het maar heel weinig bij ons, maar vanaf dat moment regent het vaker. Vooral januari is een kletsnatte maand waarin er gemiddeld twee keer zoveel neerslag valt dan normaal op Sicilië. Natuurlijk, net als in Nederland, verschilt de werkelijke hoeveelheid van plaats tot plaats.

En dan komt Harry. Nee, niet iemand die bij ons op bezoek komt, maar een heuse mediterrane cycloon die op 20 en 21 januari flink huishoudt op Sicilië, Sardinië en in Calabrië. Vooral de oost- en zuidoostkust van Sicilië worden zwaar getroffen door de vele regen en de hevige storm die metershoge golven veroorzaakt. Op de MIddellandse Zee tussen Sicilië en Malta wordt zelfs een recordhoge golf van 16,6 meter gemeten! Boulevards en strandaccommodaties worden door de golven verslonden, bomen waaien om en wegen staan onder water.

Wonder boven wonder vallen er op Sicilië geen slachtoffers. Het openbare leven ligt stil en iedereen blijft thuis of (vanwege evacuatie) bij familie. Gelukkig doorstaan wij en ons huis het noodweer goed, de enige schade is een afgewaaide satellietschotel, een oudje, nog meegekomen uit Nederland.

De stroomuitval op 21 januari van 10 uur tot 14.30 uur de volgende dag is voor ons nog het meest vervelende. De storm Harry veroorzaakt een overstroming in een hoofdcentrale waardoor er vervolgens kortsluiting ontstaat in de onderstations. Een deel van Ragusa en het platteland eromheen komen hierdoor zonder stroom te zitten. Voor ons betekent dat: geen verwarming, geen licht, geen warm eten, geen warm water, geen koffie, etc. Dat alles ondergaan we gelaten, zoals iedereen hier. Gewoon ‘met de kippen op stok’ en de volgende ochtend na het ontbijt naar een bar in de stad. Daar warmen we op, genieten we van een heerlijke cappuccino en later een warme lunch. Ondertussen kunnen we er onze telefoons opladen.

Twee miljard euro, dat is de schade die ‘Harry’ op Sicilië veroorzaakt. Er heerst boosheid omdat de nationale media en de regering in eerste instantie geen aandacht hebben voor de ramp die zich heeft voltrokken. Niet direct veroorzaakt, maar wel beïnvloed door de cycloon is de verschrikkelijke aardverschuiving in het stadje NIscemi, hemelsbreed 40 km bij ons vandaan. Wegen, huizen en auto’s schuiven de diepte in. Gelukkig is iedereen op tijd geëvacueerd. Maar omdat ze zo halsoverkop hun huizen moeten verlaten, veelal zonder veel persoonlijke bezittingen.

Ook de inwoners van Niscemi zijn boos omdat ze zich in de steek gelaten voelen. Na een paar dagen pas komen enige landelijke kopstukken uit de politiek. Vanuit de helikopter zien ze de schade aan, maar de gedupeerden durven ze niet onder ogen te komen. Niscemi is in het verleden al vaker getroffen door aardverschuivingen, eind jaren 90 nog. Ook toen zijn er gelden beschikbaar gesteld om maatregelen te nemen, maar die zijn niet of nauwelijks uitgevoerd en het geld is … foetsie. Er is destijds wel onderzoek gedaan naar wat er moest gebeuren maar daarna is het rapport in de bekende lade terecht gekomen en de gereserveerde budgetten zijn in de tussentijd gewoon herverdeeld.

Toch zien we ook dat de ramp mooie dingen brengt. Voor de getroffenen in Niscemi worden spontaan inzamelacties georganiseerd en in plaatsen aan de oostkust gaan jong en oud aan de slag met opruimen en schoonmaken. Vakmensen komen de schade herstellen zodat vóór het toeristenseizoen hopelijk alles weer toegankelijk is.

Ook dichter bij huis merken we die onderlinge solidariteit. Onze buren zijn enorm geholpen met een aggregaat van een andere buur, toen onze buurvrouw via de buurtapp liet weten door de stroomuitval flink in de problemen gekomen te zijn met de hulp aan haar bedlegerige man, omdat zijn elektrisch verstelbaar bed niet meer bediend kon worden.

In februari en maart wordt het weer voor onze begrippen een mix van herfst en lente. Frisse en natte dagen wisselen elkaar af met aangename en zonnige dagen. Momenten dat we buiten kunnen zitten, heerlijk! De amandelbomen komen als eersten in bloei. Het oranje van goudsbloemen en het lila van anemonen maken plaats voor het geel van klaver en ganzebloemen, en het rose van koekoeksbloemen. De bij de Lidl gekochte bollen van trosnarcissen, tulpen en sterhyacintjes komen in bloei. De van vrienden uit Nederland ontvangen tulpenbollen maken het fleurige Hollandse voorjaarsplaatje op onze binnenplaats helemaal compleet.

Wat zit er in onze brievenbus?

Eind december betalen we met een digitale overschrijving onze zorgverzekering voor 2026. Daarmee zijn we er nog niet, want in de eerste dagen van januari moeten we naar het zorgkantoor hier in Ragusa om daadwerkelijk geregeld te krijgen dat we voor zorg verzekerd zijn. Natuurlijk controleren we bij het loket nog even of ons adres goed vermeld staat in het systeem. En ja, het staat er toch echt goed in. Maar de medewerker geeft direct aan dat dat geen garantie is dat we nu ook echt onze zorgpassen opgestuurd krijgen. Zij ontving de zorgpas ook niet, terwijl zij in de stad zelf woont en dus een straatnaam en huisnummer heeft. Ach, het is te proberen, in ieder geval hebben we beiden direct de nieuwe zorgpassen via een app tot onze beschikking.

Hoe groot is onze verrassing als we begin februari ineens twee enveloppen van de Agenzia delle Entrate in onze brievenbus vinden! Met – jazeker- onze zorgpassen! En dan te bedenken dat de adressering op de enveloppen alleen onze namen bevat, de buurt (de contrada) waar we wonen, de postcode van Ragusa en de vermelding ‘Ragusa’. Niks wegnummer en kilometeraanduiding. Kortom, bij de Agenzia delle Entrate hebben ze niets aangepast en ook is weer eens bewezen dat veel instanties hier een computer hebben, maar samenwerken? Ho maar. Maar dit doet er allemaal niet toe, onze blije verrassing is groot.

Afvalbelasting

In de loop van februari gaan we voor het eerst sinds onze emigratie weer naar Nederland! We kijken er enorm naar uit om onze kinderen, kleinkinderen, ouders, andere familieleden en diverse vrienden weer te kunnen ontmoeten. We zijn blij om de derde verjaardag van onze kleindochters echt mee te kunnen vieren en zien nu met eigen ogen hoe enorm gegroeid ze zijn, in alle opzichten.

Ook al hebben we geen thuis meer in Nederland, er zijn voelt direct weer heel bekend en vertrouwd. We beleven heel veel fijne momenten, het zijn volle dagen en met heel veel mooie en dierbare herinneringen stappen we begin maart met een lach en een traan weer op het vliegtuig naar Sicilië. Als we onze auto ophalen van de parkeerplaats bij de luchthaven, start deze gelukkig zonder problemen (blij met onze nieuwe accu).

Eten uit de tuin en de natuur

De groenteplantjes die we in oktober hebben gepoot in onze moestuin zijn bijna allemaal een groot succes geworden. Wat een oogst! De paarse Siciliaanse bloemkool blijkt geen bloemkool maar paarse broccoli, maar de smaak is er niet minder om. We hebben ook gele Romanesco, waar we veel van oogsten. Ook van de radicchio, snijbiet, cicoria, palmkool en friarielli kunnen we meerdere keren heerlijk eten. Diverse groenten zijn prima geschikt om in te vriezen, en dat doen we dus ook.

Overigens zijn wij niet de enigen die smullen van een kropje radicchio. Op een dag in januari ontdekken we dat er duidelijk gegeten is van een kropje in de moestuin. Er was niet veel meer van over. Een van onze camera’s spot de avond ervoor drie stekelvarkens: twee grote en een kleintje. Terwijl wij uit eten waren, zijn zij dus ook uit eten geweest!

Wat we ook erg leuk en vooral lekker vinden, is eten uit de natuur. Op Sicilië wordt dat nog best veel gedaan en niet alleen door de oudere generatie. We vinden het geweldig om te zien hoe dat van generatie op generatie wordt doorgegeven, inclusief recepten. Ondertussen proberen wij het ook te leren. Je herinnert je misschien nog de grote oogst kappertjes en kapperappeltjes van de gelijknamige planten op onze binnenplaats vorig jaar mei en juni, toen we ook van een buurvrouw leerden dat je van de jongste blaadjes van deze plant een heerlijke salade kunt maken.

We hebben een leuk boek gekocht van allerlei eetbare planten die hier in de natuur voorkomen en de lookalikes die je beter kunt vermijden om niet ziek te worden. Maar het beste is toch leren van de lokale bevolking: waar kun je wat vinden en wat kan je er vervolgens mee doen. Tijdens een wandeling begin maart komen we een man tegen die op een wat ruig terrein iets aan het oogsten is. Tja, de Italiaanse naam weet hij niet, maar de lokale naam wel: ‘matalufi’. een bolgewas waarvan de zachte stengeldelen in een Frittata, een soort omelet, kunnen worden verwerkt. ‘Gele affodil’ is de Nederlandse naam. We krijgen een deel van zijn oogst en die avond smullen we van een heerlijke Frittata.

Vooral in de nabijheid van de stenen muren die hier het landschap doorkruisen vind je wilde asperges. Op ons terrein groeien zoveel van die planten dat we er twee keer van kunnen eten. Zoals bijvoorbeeld ‘Pasta con asparagi selvatici’, heerlijk!

Fornuisnachtmerrie

Herinner je je het nog, onze aanhoudende pech met het eerste inductiefornuis en daarna de tweede? Toen nummer twee op 10 december, op de zesde dag van gebruik, compleet kapotgegaan was, zouden we tot zeker januari moeten wachten op reparatie. Nou, in januari sturen we minimaal eenmaal in de twee weken een appje naar de reparatiedienst om te informeren naar de verwachte reparatie. Maar nee, telkens is het onderdeel er nog niet, zo krijgen we als antwoord te horen. In februari zijn we het helemaal zat. Twee maanden verder en we hebben nog geen monteur gezien en ook niets gehoord van de klantenservice. Kortom, we staan nog op hetzelfde punt als 10 december.

Niet dat de frustratie onze eetlust bederft. Integendeel, we worden handig met het bereiden van heerlijke maaltijden op een of twee kookplaatjes en/of in de airfryer. Dat zal straks nog wennen worden om weer een heel fornuis inclusief oven te kunnen gebruiken, ha, ha.

Maar terug naar februari. Hans verdiept zich in de juridische mogelijkheden en stelt een aangetekende brief op. Daarin eisen we binnen de gestelde termijn óf reparatie óf vervanging door een nieuw, functionerend fornuis. En hoe handig in Italië: je kunt zo’n brief via een speciaal (gecertificeerd) mailadres aangetekend versturen naar eveneens een speciaal mailadres: in Italië is elk bedrijf verplicht zo’n mailadres te hebben. We zijn benieuwd….. Je kunt zien dat de mails die we naar twee adressen sturen daadwerkelijk ontvangen zijn, maar vervolgens… blijft het stil.

Begin maart, direct na het verstrijken van de door ons gestelde termijn, gaan we met de relevante documenten naar de elektronicazaak waar het fornuis vandaan komt. Met als doel dat wij het aankoopbedrag retour ontvangen en zij het fornuis komen ophalen. En geen reparatie of vervanging, daar hebben we totaal geen vertrouwen meer in. Dat lukt heel snel en gemakkelijk, de medewerkers die ons te woord staan zijn heel begripvol en hulpvaardig. Ze weten van onze mail af, het hoofdkantoor heeft ze blijkbaar wel op de hoogte gebracht. Tja, aan die medewerkers ligt het niet, maar wij zullen in deze winkel nooit meer een groot elektrisch apparaat kopen want o wee als dat kapot gaat…. Zelf zijn we ook door schade en schande wijs geworden en besluiten een aparte inductiekookplaat en oven te kopen. Bij een andere winkel uiteraard en van een betrouwbaar merk. Op het moment van schrijven hebben we de apparatuur inmiddels in ons bezit maar nog niet in gebruik.

Vorig jaar juni hebben we bij IKEA een samengestelde keukenkast gekocht, nu hebben we van hetzelfde type lagere kasten en een werkblad besteld. De inductiekookplaat moet in het werkblad komen en de oven zal worden ingebouwd, Inmiddels zijn alle dozen binnen en kan Hans de Handyman het gaan fixen!

Perla delle Parole

Met het oog op Pasen een, nee twee, pareltjes in deze nieuwsbrief. Paasbrood en paaschocolade: Colomba di Pasqua en Uovo di Pasqua.

Al weken voor Pasen vind je ze bij de banketbakkers, in bars en in alle supermarkten, de typisch Italiaanse paasbroden en in kleurig metaalfolie verpakte reuze paaseieren. Je kunt er echt niet omheen. Rijen met allerlei merken en soorten broden en chocolade, in allerlei prijsklassen. Die mogen dus niet ontbreken bij het Italiaanse paasfeest thuis.

De Colomba heet zo omdat het brood de vorm heeft van een duif, colomba in het Italiaans. De duif staat voor vrede. De historie van het brood gaat eeuwen terug, toen de Longobardische koning Alboin de stad Pavia had veroverd en wraak wilde nemen op de inwoners vanwege de door hen geboden weerstand. De wanhopige inwoners baden om goddelijke bijstand, het paard van Alboin steigerde, hij viel eraf en werd nog woedender. Toen een meisje het paard een gebakje in de vorm van een duif gaf, kalmeerde het dier. Alboin gaf de inwoners van Pavia vervolgens hun vrijheid terug en Pavia werd de hoofdstad van zijn rijk. Sinds dat moment wordt de Colomba jaarlijks met Pasen gegeten als symbool van de vrede.

Zoals gezegd kun je dit paasbrood in veel smaken kopen. Oorspronkelijk is het van gistdeeg met amandelen, gedroogd fruit en suiker maar er zijn veel varianten, zoals met pistache- of chocoladecreme vulling.

Ook de enorme chocolade-paaseieren vallen op in de winkels. Het zijn eigenlijk allemaal verrassingseieren want binnenin zit een cadeautje verstopt. En dan de keuze, die is enorm! Allerlei thema-eieren, eieren voor jongens, voor meisjes, van stripfiguren, van Italiaanse top-chocolademerken en ga zo maar door. De prijzen lopen erg uiteen, afhankelijk van het soort, de kwaliteit van de chocolade en natuurlijk het gewicht. Er zijn zelfs mega-eieren van 8 kilogram te koop voor 150 euro! De eieren worden als cadeau gegeven na de uitgebreide Paaslunch. Kleine paaseitjes zoals deze in Nederland in alle soorten en smaken verkrijgbaar zijn, vind je hier niet of nauwelijks.

Buona Pasqua ed alla prossima!

We wensen je fijne paasdagen toe, tot de volgende update! 

Natuurlijk zijn we ook nu benieuwd wat je vindt van deze Parole, misschien wil je wat van ons weten, heb je een tip, of top…. hieronder ons mailadres: 
Hans en Pauline Op weg naar Sicilië
opwegnaarsicilie @ gmail.com